مزاياي كوتاه مدت در بيمه هاي اجتماعي در ایران و سایر كشورها
مقدمه:
با آغاز دوران صنعتي و هجوم جوامع روستائي به مراکز صنعتي به منظور کسب درآمد بيشتر و ارتقاء سطح رفاهي خود طبقات جديدي در ساختار جوامع شکل گرفتند. بزرگترين اين گروه ها را کارگران کارخانجات شکل مي دادند که براي گروهي اندک از صاحبان سرمايه کار مي کردند.
از سوي ديگر اسکان در مراکز صنعتي موجب کاهش و بعضا" قطع ارتباط آنان با ساختارهاي قومي و خانوادههاي سنتي و در نتيجه اتکا به خويشتن گرديد. لذا در هنگام قطع درآمد بعلل بيماري، حوادث و کهولت سن تامين نيازهاي معيشتي فيزيکي در زمره دغدغه هاي اين گروه از جامعه قرار گرفت که پي آمد آن شکل گيري تنش هاي اجتماعي به صور گوناگون در سطح جامعه و بويژه اختلال در ساختارهاي صنعتي بود.
آثار نامطلوب تنش هاي اجتماعي بر اهداف توسعه اي دولتها از يک سو و همچنين در خطر قرار گرفتن منابع صاحبان صنايع موجب گرديد در اواخر قرن بيستم توجه به نيازهاي معيشتي افراد جامعه در قالب طرحهاي تامين اجتماعي در دستور کار دولتها قرار گيرد و به همين لحاظ در كنار حمايتهاي بلند مدت و درمان موضوع جبران درآمد از دست رفته افراد در اثر بيماري ، ازدواج و بارداري و... در قالب حمايتهاي كوتاه مدت از اهميت قابل ملاحظه اي برخوردار گرديد بطوريكه ارائه اين نوع خدمات در قوانين و مقررات تامين اجتماعي اكثر كشورها من جمله كشور خودمان مشاهده مي گردد.
غرامت دستمزد :
بوجوهي اطلاق مي شود كه در ايام بارداري ،بيماري و عدم توانائي موقت اشتغال بكار و عدم دريافت مزد يا حقوق بحكم اين قانون بجاي مزد يا حقوق به بيمه شده پرداخت مي شود.
كمك ازدواج:
مبلغي است كه طبق شرايط خاصي براي جبران هزينه هاي ناشي از ازدواج به بيمه شده پرداخت مي شود.
مبلغي است كه بطور يكجا براي جبران نقص عضو يا جبران تقليل درآمد بيمه شده به شخص او داده مي شود.
مبلغ مقطوعي است كه به منظور تامين هزينه هاي مربوط به كفن و دفن بيمه شده در مواردي كه خانواده او اين امر را بعهده مي گيرند ، پرداخت مي گردد.
اروتز و پروتز (وسايل كمك پزشكي ):
وسائلي هستند كه بنظور اعاده سلامت يا براي جبران نقص جسماني يا تقويت يكي از حواس بكار مي روند.
هزينه سفر و فوق العاده سفر :
مبلغي است كه در صورت نياز به اعزام بيمه شده بيمار براي معالجه به شهرستاني ديگر بعلت عدم دسترسي به امكانات درماني مورد نياز به بيمه شده وهمراه وي تعلق مي گيرد.
- مشمولين قانون كار
- ساير مزدبگيراني كه مشمول قوانين حمايتي خاصي نيستند
- رانندگان حمل و نقل بار و مسافر بين شهري
منابع :
به منظور ارائه تعهدات كوتاه مدت به مشمولين قانون كار و ساير مزدبگيران كه مشمول قانون حمايتي خاصي نيستند در قانون تامين اجتماعي مصوب 1354 و اصلاحات بعدي آن منابع خاصي در نظر گرفته نشده است، بلكه به استناد ماده « 7 » همين قانون از اول سال 1355 معادل 21% حقوق و يا مزد بيمهشده در كنار حمايتهاي بلند مدت به حمايتهاي كوتاه مدت مشتمل بر غرامت دستمزد ايام بيمار ي ناشي و غير ناشي از كار ،غرامت نقص عضو،كمك ازدواج،كمك بارداري اختصاص يافته و معادل 9% حقوق بيمه شده علاوه بر تامين هزينه هاي درماني جهت جبران هزينه هاي سفر و اقامت بيمار و همراه و كمك هزينه كفن و دفن و اروتز و پروتزبيمه شدگان در نظر گرفته شده است كه بوسيله كارفرما به حساب سازمان واريز ميگردد.
ضمن اينكه طبق ماده 28 قانون تامين اجتماعي مصوب سال 1354 منابع ديگري مانند درآمد حاصل از وجوه و ذخائر و اموال سازمان، وجوه حاصل از خسارات وجريمههاي نقدي مقرر در همين قانون و همچنين كمكها و هدايا نيز براي اين امر در نظر گرفته شده است.
- غرامت دستمزد
- كمك ازدواج
- غرامت مقطوع نقص عضو
- كمك كفن و دفن
- اروتز و پروتز (وسايل كمك پزشكي )
- هزينه سفر و فوق العاده سفر و اقامت بيمار و هزينه سفر همراه
بيمه شدگاني كه تحت معالجه و يا درمانهاي توانبخشي قرار مي گيرند و بنا به تشخيص «سازمان تامين خدمات درماني » موقتا قادر بكار نيستند به شرط عدم اشتغال بكار و عدم دريافت مزد يا حقوق استحقاق در يافت غرامت دستمزد را با رعايت شرايط زير خواهند داشت:
الف-بيمه شده در اثر حوادث ناشي از كار و غير ناشي از كار يا بيماريهاي حرفه اي تحت درمان قرار گرفته باشد.
ب- در صورتيكه بيمه شده به سبب بيماري و طبق گواهي پزشك احتياج به استراحت مطلق يا بستري شدن داشته باشد و در تاريخ اعلام بيماري مشغول به كار بوده و يا در مرخصي استحقاقي باشد.
بيمه شده زن يا همسر بيمه شده مرد در صورتي كه ظرف يكسال قبل از زايمان سابقه پرداخت حق بيمه شصت روز را داشته باشد مي تواند به شرط عدم اشتغال بكار از كمك بارداري استفاده نمايد.
بيمه شده اي كه در اثر حتدثه ناشي از كار بين ده تا سي و سه درصد توانائي كارخود را از دست داده باشد استحقاق دريافت غرامت نقص عضو را خواهد داشت.
به بيمه شده زن يا مرد كه براي اولين بار ازدواج مي كند با رعايت شرايط زير كمك ازدواج پرداخت مي شود.
- در تاريخ ازدواج رابطه استخدامي او با كارفرما قطع نشده باشد.
- ظرف پنج سال قبل از تاريخ ازدواج حداقل حق بيمه هفتصدو بيست روز كار را به سازمان پرداخته باشد.
- عقد ازدواج دائم بوده و در دفتر رسمي ازدواج به ثبت رسيده باشد.
هرگاه بيمه شده فوت كند هزينه كفن و دفن او از طرف سازمان پرداخت خواهد شد.
هزينه سفر و اقامت بيمار و همراه:
در صورتيكه معالجه بيمار مستلزم انتقال او از روستا يا از شهرستان به شهرستان ديگر باشد.
در صورت ارائه گواهي تجويز پزشك متخصص معالج و همچنين فاكتور خريد معتبراز سوي بيمه شده و تائئيد پزشك معتمد سازمان (در مورد وسايل با قيمت كمتر از 400 هزار ريال )يا شورا يا كميسيون پزشكي (در مورد وسايل با قيمت 400 هزار ريال يا بيشتر ) و مراجعه وي به شعبه تامين اجتماعي و تحويل مدارك ياد شده هزينه اروتز و پروتز به فرد تعلق مي گيرد.
غرامت دستمزد بيمه شده اي كه داراي همسر يا فرزند يا پدر و مادر تحت تكفل باشد به ميزان سه چهارم آخرين مزدياحقوق روزانه اوپرداخت مي گردد.
غرامت دستمزد بيمه شده اي كه همسر يا فرزند يا پدر و مادر تحت تكفل نداشته باشد معادل دو سوم آخرين مزد يا حقوق روزانه او مي باشد مگر اينكه بيمه شده به هزينه سازمان بستري شود كه در اينصورت غرامت دستمزد معادل يك دوم آخرين مزد يا حقوق روزانه وي خواهد بود.
ميزان كمك بارداري معادل دو سوم آخرين مزد يا حقوق بيمه شده كه حداكثر براي مدت شانزده هفته جمعا قبل و بعد از زايمان بدون كسر سه روز اول پرداخت مي گردد.
لازم بذكر است آخرين مزد يا حقوق روزانه بيمه شده به منظور محاسبه غرامت دستمزد ايام بيماري و كمك بارداري عبارت است از جمع كل دريافتي بيمه شده كه به ماخذ آن حق بيمه دريافت شده است در آخرين 90 روز قبل از شروع بيماري تقسيم بر روزهاي كار و در مورد بيمه شدگاني كه كارمزد دريافت مي دارند آخرين مزد عبارت است از جمع كل دريافتي بيمه شده كه به ماخذ آن حق بيمه دريافت شده است در آخرين 90 روز قبل از شروع بيماري تقسيم بر 90 .
به بيمه شده زن يا مرد كه براي اولين بار ازدواج مي كند مبلغي معادل يكماه متوسط مزد يا حقوق به عنوان كمك ازدواج پرداخت مي گردد
ميزان غرامت نقص عضو عبارت است از سي و شش برابر مستمري ماهانه از كار افتادگي كلي ناشي از كار
(عبارتست از يك سي ام مزد يا حقوق متوسط بيمه شده ضرب در سنوات پرداخت حق بيمه)ضربدردرصد از كارافتادگي .
هزينه سفر و اقامت بيمار و همراه:
هرگاه سازمان تامين خدمات درماني بيمه شده اي را براي معالجه به شهرستان ديگري اعزام دارد و درمان او را بطور سرپائي انجام دهد علاوه بر غرامت دستمزد متعلق معادل صد در صد غرامت دستمزد روزانه هم بابت هزينه هر روز اقامت او پرداخت خواهد شد در صورتي كه به تشخيص پزشك معالج مادام كه بيمار احتياج به همراه داشته باشد علاوه بر مخارج مسافرت معادل پنجاه درصد حقوق يا دستمزد بيمه شده نيز به همراه بيمار از طرف سازمان پرداخت خواهد شد.